» Zobacz
» Newsletter

» Szukaj
Google
Web strazak.com
» Reklama





Artykuły

Porady: Zabezpieczenie dro┼╝no┼Ťci dr├│g oddechowych

Warunkiem funkcjonowania organizmu jest w┼éa┼Ťciwe natlenienie tkanek i kom├│rek organizmu oraz utrzymanie prawid┼éowego narz─ůdowego przep┼éywu krwi Jest to uzale┼╝nione od:

- prawidłowej funkcji układu oddechowego
- prawidłowej pracy serca
- prawidłowego składu krwi (m.in. liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny) .
- prawid┼éowego napi─Öcia naczy┼ä krwiono┼Ťnych.

Przyczyny zaburzeń oddechowych

Najcz─Östsz─ů przyczyn─ů niewydolno┼Ťci oddechowej u nieprzytomnych jest niedro┼╝no┼Ť─ç g├│rnych dr├│g oddechowych. Niedro┼╝no┼Ť─ç g├│rnych dr├│g oddechowych jest najcz─Ö┼Ťciej spowodowana:
- zapadaniem si─Ö j─Özyka, kt├│ry wskutek zmniejszonego napi─Öcia zatyka g├│rne drogi oddechowe
- ciałem obcym (wyłamane zęby, proteza, cukierki, guziki, orzeszki )
- krwi─ů (przyczyna ta stanowi powa┼╝ne zagro┼╝enie; zwi─ůzane jest to z tym, ┼╝e wynaczyniona krew krzepn─ůc, powoduj─ůc powstanie elastycznego korka, kt├│ry pomimo przebicia przez np. cewnik do odsysania uleg┼é zasklepieniu po jego usuni─Öciu)
- wymiocinami (aspiracj─ů tre┼Ťci pokarmowej)
- utopieniem
- przysypaniem
- uduszeniem, powieszeniem
- chorobami dr├│g oddechowych
- obrz─Ökiem g├│rnych dr├│g oddechowych, spowodowanym uk─ůszeniem owada.

Objawami niedro┼╝no┼Ťci dr├│g oddechowych s─ů:

- bezdech (brak oddechu)
- niepokój poszkodowanego z łapaniem się za gardło (jeżeli poszkodowany jest przytomny, a drogi oddechowe zatyka ciało obce np. guzik)
- pocz─ůtkowo blado┼Ť─ç a nast─Öpnie sinica
- utrata przytomno┼Ťci
- szarpi─ůce ruchy brzucha i oddech rybi, kt├│rym nie towarzyszy ruch powietrza (wdech, wydech).
Niedro┼╝no┼Ť─ç dr├│g oddechowych mo┼╝e mie─ç charakter pierwotny i wt├│rny. O niedro┼╝no┼Ťci pierwotnej m├│wi si─Ö w sytuacji, w kt├│rej wpierw zosta┼éy „zatkane' przez cia┼éo obce drogi oddechowe, a utrata przytomno┼Ťci wyst─ůpi┼éa wt├│rnie - po oko┼éo 20 - 30 sekundach. Je┼╝eli nie udro┼╝ni si─Ö dr├│g oddechowych to po oko┼éo 3 - 5 minutach dochodzi do zatrzymania czynno┼Ťci serca. Niedro┼╝no┼Ť─ç oddechowa maj─ůca charakter wt├│rnej wyst─Öpuje w sytuacji, w kt├│rej nieprzytomny le┼╝y na plecach; a zapadaj─ůcy si─Ö j─Özyk spowodowa┼é wt├│rnie obturacj─Ö dr├│g oddechowych. Udro┼╝nienie dr├│g oddechowych ma na celu przywr├│cenie swobodnego przep┼éywu gaz├│w oddechowych (powietrza) pomi─Ödzy atmosfer─ů a p┼éucami. Wyr├│┼╝nia si─Ö dwa sposoby przywracania dro┼╝no┼Ťci dr├│g oddechowych: 1. bez przyrz─ůdowe (mo┼╝liwe do wykonania w ka┼╝dej sytuacji) 2 przyrz─ůdowe (mo┼╝liwe do wykonania, kiedy dysponuje si─Ö specjalnymi urz─ůdzeniami).
Do sposob├│w bez przyrz─ůdowych udra┼╝niania dr├│g oddechowych nale┼╝─ů:

- odjęcie głowy
- odgięcie głowy i uniesienie żuchwy do szczęki
- odgi─Öcie g┼éowy, uniesienie ┼╝uchwy do szcz─Öki i wysuni─Öcie ┼╝uchwy tak, z─Öby siekacze ┼╝uchwy „wystawa┼éy" w stosunku do siekaczy szcz─Öki
Do przyrz─ůdowych sposob├│w udra┼╝niania dr├│g oddechowych zaliczamy wprowadzenie do dr├│g oddechowych:

- rurki ustno - gardłowej
- rurki ustno - gard┼éowej z gard┼éowym mankietem uszczelniaj─ůcym (COPA)
- maski krtaniowej (LMA)
- rurki Safara
- rurki Susex
- rurki COMBITUBE
rurki dotchawiczej (intubacja).
Przyrz─ůdy s┼éu┼╝─ůce do udro┼╝nienia dr├│g oddechowych w spos├│b mechaniczny oddalaj─ů j─Özyk od tylnej ┼Ťciany gard┼éa (rurki usto-gard┼éowe, nosowo-gard┼éowe, COPA Safara, Sussex), lub stanowi─ů tzw. sztuczn─ů drog─ů oddechow─ů (rurka COMi-TUBE, rurka intubacyjna) Wprowadzenie pacjentowi do tchawicy rurki umo┼╝liwia pod┼é─ůczenie jej ko┼äc├│wki do worka oddechowego samorozr─Ö┼╝alnego, lub do respiratora, a tym samym umo┼╝liwia wentylacj─Ö mechaniczn─ů. Uwacja: poszkodowanym u kt├│rych podejrzewa si─Ö uszkodzenie kr─Ögos┼éupa w odcinku szyjnym (wszyscy poszkodowani po urazach), przed przyst─ůpieniem do udra┼╝niania dr├│g oddechowych nale┼╝y za┼éo┼╝y─ç ko┼énierz stabilizuj─ůcy odcinek szyjny kr─Ögos┼éupa (Schanz, Jackson, WIZLOC), aby udro┼╝ni─ç drogi oddechowe nale┼╝y:

- odgi─ů─ç g┼éow─Ö: swoj─ů d┼éo┼ä po┼éo┼╝y─ç na okolicy czo┼éowej poszkodowanego i delikatnie odgi─ů─ç g┼éow─Ö ku ty┼éowi pozostawiaj─ůc wolny kciuk i palec wskazuj─ůcy w celu zamkni─Öcia nosa (gdyby poszkodowany wymaga┼é wdro┼╝enia oddechu zast─Öpczego metod─ů usta-usta)
- N tym samym czasie ko┼äce palc├│w drugiej d┼éoni nale┼╝y po┼éo┼╝y─ç na Podbr├│dek ofiary i podnie┼Ť─ç ┼╝uchw─Ö, aby udro┼╝ni─ç drogi oddechowe
- w przypadku wyst─ůpienia jakichkolwiek trudno┼Ťci w udro┼╝nieniu dr├│g oddechowych poszkodowanego nale┼╝y po┼éo┼╝y─ç na wznak; pami─Ötaj─ůc, ┼╝e nale┼╝y odwraca─ç go przy pomocy minimum trzech ratownik├│w; wydaj─ůcy polecenia - komendy zajmuje si─Ö jedynie stabilizacj─ů g┼éowy ratowanego (ochrona odcinka szyjnego kr─Ögos┼éupa).
Po udrr├│┼╝nieniu dr├│g oddechowych w ci─ůgu 10 sekund nale┼╝y (normalna czynno┼Ť─ç oddechowa wynosi od 10-20 oddech├│w/ minut─Ö):
- wyczuwa─ç ruch powietrza z ust ofiary na swoim policzku (CZUJ)
- wysłuchiwać nad ustami ofiary szmeru oddechowego (SŁUCHAJ)
- obserwowa─ç ruchy oddechowe (PATRZ).
Je┼╝eli po udro┼╝nieniu bez przyrz─ůdowym poszkodowany zaczyna oddycha─ç samodzielnie (wyczuwa si─Ö oddech - wydech z ust, zmienia si─Ö na r├│┼╝owe zabarwienie sk├│ry zmienia si─Ö na r├│┼╝owe, warg uszu) mo┼╝na: . u┼éo┼╝y─ç go w pozycji bocznej ustalonej
wprowadzi─ç rurk─Ö ustno-gard┼éow─ů (wprowadzenie rurki ustno-gard┼éowej umo┼╝liwia „oddalenie si─Ö" od twarzy poszkodowanego w celu oceny np. odniesionych obra┼╝e┼ä); zastosowanie rurki ustno-gard┼éowej jest przydatne w sytuacji, kiedy zachodzi konieczno┼Ť─ç prowadzenia wentylacji zast─Öpczej workiem samorozpr─Ö┼╝alnym (resuscytatorem).
W tych sytuacjach nale┼╝y okresowo sprawdza─ç czynno┼Ť─ç oddechow─ů tak, z─Öby lak najszybciej rozpozna─ç niewydolno┼Ť─ç oddechow─ů i bezdech. Jedyn─ů przyrz─ůdow─ů metod─ů przywr├│cenia dro┼╝no┼Ťci dr├│g oddechowych kt├│r─ů mog─ů wdro┼╝y─ç ratownicy Stra┼╝y Po┼╝arnej jest wprowadzenie rurki ustno-gard┼éowej. Rurka ustno-gard┼éowa oddala j─Özyk (podstaw─Ö j─Özyka) od tylnej ┼Ťciany gard┼éa, przywracaj─ůc drog─Ö dla przep┼éywu powietrza, Wprowadzenie rurki ustno-gard┼éowej jest stosunkowo ┼éatwe pod warunkiem, ┼╝e wcze┼Ťniej wykonywa┼éo si─Ö t─Ö czynno┼Ť─ç cho─ç kilka razy. Przed jej wprowadzeniem nale┼╝y dobra─ç jej rozmiar (wyst─Öpuj─ů cztery rozmiary rurek ustno-gard┼éowych). Prawid┼éowo dobrana rurka ma d┼éugo┼Ť─ç odpowiadaj─ůc─ů odleg┼éo┼Ťci pomi─Ödzy brod─ů a k─ůtem ┼╝uchwy poszkodowanego. W celu jej wprowadzenia nale┼╝y:

- uj─ů─ç rurk─Ö praw─ů r─Ök─ů (trzymaj─ůc jej podstaw─Ö kciukiem, palcem wskazuj─ůcym i ┼Ťrodkowym)
- lew─ů r─Ök─ů otworzy─ç usta poszkodowanego (u┼╝ywaj─ůc kciuka i palca wskazuj─ůcego lewej r─Öki)
- w linii ┼Ťrodkowej cia┼éa wprowadzi─ç rurk─Ö prostopadle do ust pami─Ötaj─ůc, by krzywizna rurki skierowana by┼éa do do┼éu (odwrotnie ni┼╝ by si─Ö wydawa┼éo)
- po wyczuciu delikatnego spadku oporu (koniec rurki osi─ůgn─ů┼é podniebienie mi─Ökkie) nale┼╝y rurk─Ö odwr├│ci─ç o 180┬░ ruchem „peryskopowym", wprowadzaj─ůc j─ů na tak─ů g┼é─Öboko┼Ť─ç, aby margines nasadki opar┼é si─Ö o wargi poszkodowanego; ko┼äc├│wka prawid┼éowo wprowadzanej rurki powinna w gardzieli (w czasie wykonywania obrotu) znajdowa─ç si─Ö w sta┼éym miejscu - nie powinna „obrysowa─ç" ko┼éa, poniewa┼╝ mo┼╝e to spowodowa─ç uszkodzenie ┼Ťluz├│wki (krwawienie) i przemieszczenie rurki do np. zachy┼éka gruszkowatego.
Rurki ustno-gard┼éowej nie powinno si─Ö wprowadza─ç w nast─Öpuj─ůcych sytuacjach

- szcz─Öko┼Ťcisk
- zachowane odruchy gard┼éowe (gro┼║ba ulania si─Ö tre┼Ťci ┼╝o┼é─ůdkowej do gard┼éa i nast─Öpowego jej przedostania si─Ö do dr├│g oddechowych)
- ruszaj─ůce si─Ö z─Öby (przeciwwskazanie wzgl─Ödne)
- krwawienie z dolnej cz─Ö┼Ťci gard┼éa.
W┼Ťr├│d powik┼éa┼ä zwi─ůzanych z wprowadzaniem rurki ustno-gard┼éowej wymienia si─Ö:

- uszkodzenie warg, z─Öb├│w i podniebienia
- sprowokowanie odruch├│w wymiotnych, wymiot├│w i skurczu krtani. Pozycja bezpieczna ustalona
Pozycja bezpieczna ustalona (pozycja Sims'a) to u┼éo┼╝enie poszkodowanego na boku w taki spos├│b, aby przy utrzymaniu dro┼╝nych dr├│g oddechowych zapewni─ç warunki do odp┼éywu z gard┼éa (g├│rnych dr├│g oddechowych) tre┼Ťci ┼╝o┼é─ůdkowej. U┼éo┼╝enie poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej zmniejsza ryzyko aspiracji wymiocin do dr├│g oddechowych i ryzyko obturacji (zatkanie) np. j─Özykiem. Potencjalnym ryzykiem u┼éo┼╝enia w tej pozycji jest mo┼╝liwo┼Ť─ç uszkodzenia rdzenia kr─Ögowego w odcinku szyjnym je┼╝eli nie pami─Öta┼éo si─Ö o unieruchomieniu go (odchylenie g┼éowy na bok). U┼éo┼╝enie pacjenta w pozycji bocznej ustalonej obliguje ratownika do kontroli czynno┼Ťci oddechowej i kr─ů┼╝enia poszkodowanego oraz do monitorowania kr─ů┼╝enia obwodowego na ko┼äczynie g├│rnej le┼╝─ůcej pod ofiar─ů (upo┼Ťledzenie kr─ů┼╝enia w uci┼Ťni─Ötej cia┼éem ko┼äczynie). Technika uk┼éadania w pozycji bezpiecznej ustalonej:

- zdj─ů─ç poszkodowanemu okulary, usun─ů─ç protezy z─Öbowe (je┼╝eli te nie s─ů stabilnie umocowane)
- ukl─Ökn─ů─ç obok ofiary i upewni─ç si─Ö, ┼╝e jej obie ko┼äczyny dolne s─ů wyprostowane
- udrożnić drogi oddechowe przez odgięcie głowy i uniesienie żuchwy
- u┼éo┼╝y─ç bli┼╝sz─ů ratownikowi ko┼äczyn─Ö g├│rn─ů pod k─ůtem prostym w stosunku do jego tu┼éowia, zgi─Öt─ů w stawie ┼éokciowym i d┼éoni─ů skierowan─ů ku g├│rze
- po┼éo┼╝y─ç dalsz─ů ko┼äczyn─Ö g├│rn─ů w poprzek klatki piersiowej i przy┼éo┼╝y─ç grzbiet r─Öki do bli┼╝szego stronie ratownika policzka ofiary
- drug─ů r─Ök─ů chwyci─ç dalsz─ů ko┼äczyn─Ö doln─ů ofiary tu┼╝ powy┼╝ej kolana i podci─ůgn─ů─ç j─ů do g├│ry, pozostawiaj─ůc stop─Ö na pod┼éo┼╝u
- przytrzymuj─ůc r─Ök─Ö ofiary przyci┼Ťni─Öt─ů do policzka, poci─ůgn─ů─ç za nog─Ö aby obr├│ci─ç ofiar─Ö na stron─Ö ratownika
- u┼éo┼╝y─ç g├│rn─ů nog─Ö ofiary w ten spos├│b, aby by┼éa zgi─Öta pod k─ůtem prostym zar├│wno w stawie biodrowym jak i kolanowym
- odchyli─ç g┼éow─Ö ku ty┼éowi, aby zapewni─ç dro┼╝no┼Ť─ç dr├│g oddechowych
- je┼╝eli to konieczne nale┼╝y poprawi─ç r─Ök─Ö ofiary le┼╝─ůc─ů pod policzkiem w ten spos├│b, aby utrzymywa┼éa g┼éow─Ö w odchyleniu.

Od dech zast─Öpczy (bezprzyrzgdowy - usta- usta) Je┼╝eli poszkodowany nie oddycha nale┼╝y:

- odwr├│ci─ç ofiar─Ö na plecy (je┼╝eli jeszcze nie znajduje si─Ö w tej pozycji)
- usun─ů─ç z jamy ustnej ofiary jakiekolwiek widoczne cia┼éa obce (lu┼║ne protezy
zębowe, wyłamane zęby, kęsy pokarmu) a wykonać dwa skuteczne wdmuchnięcia powietrza, z których każde powoduje uniesienie się klatki piersiowej:

- odgi─ů─ç g┼éow─Ö i unie┼Ť─ç ┼╝uchw─Ö
- zacisn─ů─ç cz─Ö┼Ť─ç mi─Ökk─ů nosa ofiary zamykaj─ůc go palcem wskazuj─ůcym i kciukiem r─Öki znajduj─ůcej si─Ö na jej czole
- otworzy─ç nieco usta ofiary, utrzymuj─ůc podniesion─ů ┼╝uchw─Ö; wykona─ç g┼é─Öboki wdech i obj─ů─ç szczelnie swoimi ustami usta ofiary
- wdmuchn─ů─ç powietrze przez usta ofiary w czasie 1.5-2 sekund, obserwuj─ůc unoszenie si─Ö klatki piersiowej, jak przy normalnym oddychaniu (u doros┼éych nale┼╝y zwykle wdmuchn─ů─ç 450 - 950 ml powietrza); zalecenia Europejskiej Rady Resuscytacji polecaj─ů obj─Öto┼Ť─ç oddechow─ů 10 ml/ kg ci─Ö┼╝aru cia┼éa
- utrzymuj─ůc odgi─Öt─ů ku ty┼éowi g┼éow─Ö i podniesion─ů ┼╝uchw─Ö nale┼╝y odsun─ů─ç swoje usta od ust ofiary i obserwowa─ç opadanie klatki piersiowej podczas wydechu (wydostawanie si─Ö powietrza z p┼éuc ratowanego)
- wykona─ç ponowny wdech i powt├│rzy─ç ww. sekwencj─Ö, aby wykona─ç w sumie dwa skuteczne wdmuchni─Öcia
- je┼╝eli wyst─Öpuj─ů trudno┼Ťci w osi─ůgni─Öciu efektywnych oddech├│w:

- nale┼╝y powt├│rnie sprawdzi─ç jam─Ö ustn─ů poszkodowanego i usun─ů─ç cia┼éa obce zamykaj─ůce drogi oddechowe (toaleta dr├│g oddechowych); preferuje si─Ö tutaj wykorzystanie r─Öcznego urz─ůdzenia ss─ůcego z zestawu PSP R1, lub PSP R2
- ponownie sprawdzić, czy głowa jest odpowiednio odgięta i czy jest uniesiona żuchwa
- w sumie nale┼╝y wykona─ç pi─Ö─ç pr├│b w celu osi─ůgni─Öcia dw├│ch skutecznych oddech├│w
- oceni─ç oznaki kr─ů┼╝enia ofiary:

- nale┼╝y obserwowa─ç jakikolwiek ruch, w┼é─ůczaj─ůc po┼éykanie lub oddychanie (wi─Öcej ni┼╝ okresowe westchnienia)
- sprawdzi─ç t─Ötno na t─Ötnicy szyjnej (nie d┼éu┼╝ej ni┼╝ 10 sekund): wyj─ůtek stanowi─ů pacjenci wych┼éodzeni, u kt├│rych badanie t─Ötna mo┼╝na wyd┼éu┼╝y─ç nawet do 50 sekund.
je┼╝eli jest si─Ö pewnym, ┼╝e w ci─ůgu 10 sekund mo┼╝na stwierdzi─ç oznaki ┼╝ycia kr─ů┼╝enia:

- kontynuować należy oddech zastępczy (aż do odzyskania oddechu własnego lub przejęcia akcji ratunkowej przez zespół medyczny)
- co 10 oddech├│w (lub co 1 minut─Ö) sprawdza─ç oznaki kr─ů┼╝enia, ka┼╝dorazowo nie d┼éu┼╝ej ni┼╝ 10 sekund
- je┼╝eli ofiara zacznie oddycha─ç spontanicznie, ale pozostaje nieprzytomna nale┼╝y j─ů u┼éo┼╝y─ç w pozycji bocznej ustalonej; sprawdzi─ç jej stan og├│lny by─ç przygotowanym do ponownego jej odwr├│cenia na plecy i wdro┼╝enia oddechu zast─Öpczego, gdyby przesta┼éa oddycha─ç
- je┼╝eli nie stwierdza si─Ö oznak kr─ů┼╝enia lub nie jest si─Ö pewnym jego obecno┼Ťci nale┼╝y rozpocz─ů─ç po┼Ťredni masa┼╝ serca. Zalecenia Europejskiej Rady Resuscytacji z 2000 roku sugeruj─ů, ab, ratownicy bez wykszta┼écenia medycznego zamiast sprawdzania t─Ötna na duzych t─Ötnicach oceniali czynno┼Ťci ┼╝yciowe: oddychanie, reakcj─Ö na g┼éos i bod┼║ce, poruszanie si─Ö poszkodowanego, czy kaszel Wyja┼Ťnienia wymaga jako┼Ť─ç natlenienia poszkodowanego w czasie prowadzenia wentylacji technik─ů usta-usta. Optymalne by┼éoby, ┼╝eby ofiara oddycha┼éa 100% tlenem. Podczas prowadzenia oddechu metod─ů usta - usta warunek ten jest jednak niemo┼╝liwy do spe┼énienia. Do p┼éuc poszkodowanego dostarczany jest tlen (powietrze wydechowe) w st─Ö┼╝eniu ok. 19 - 21% (prawie Tyle samo ile znajduje si─Ö w powietrzu - 20.96%). U ka┼╝dego cz┼éowieka obj─Öto┼Ť─ç oddechowa (ilo┼Ť─ç powietrza dostaj─ůcego si─Ö do uk┼éadu oddechowego w czasie wdechu) dzieli si─Ö na dwa przedzia┼éy: 1. powietrze, kt├│re bierze udzia┼é w wymianie gazowej (zajmuje tzw. przestrze┼ä p─Öcherzykow─ů) 2. powietrze kt├│re nie bierze udzia┼éu w wymianie gazowej (znajduje si─Ö w drogach oddechowych: jamie nosowej, gardzieli, krtani, tchawicy, oskrzelach, oskrzelikach itd.); jego obj─Öto┼Ť─ç wynosi ok.. 2 ml/ kilogram ci─Ö┼╝aru cia┼éa tj. u 70 kilogramowego cz┼éowieka ok. 140 ml. U poszkodowanego podobnie ok. 140 ml nie bierze udzia┼éu w wymianie gazowej, wi─Öc st─Ö┼╝enie tlenu w tej obj─Öto┼Ťci jest identyczne jak w powietrzu (21%). Zatem w czasie wydechu ratownika (kt├│ry jest wdechem dla poszkodowanego tj. przestrzeni p─Öcherzykowej ratowanego dostaje si─Ö a┼╝ 280 ml dwutlenku w─Ögla zawartego w powietrzu wydechowym ratownika zawarto┼Ť─ç tlenu jest zdecydowanie niewystarczaj─ůca dla zapewnienia idealnej wymiany gazowej i wnosi male natleniania poszkodowanego, ale daje mu przynajmniej szans─Ö na wdro┼╝enia oddechu zast─Öpczego workiem samorozpr─Ö┼╝alnym ,butl─ů oddechow─ů wzbogacon─ů tlenem. Oddech zast─Öpczy (przyrz─ůdowy - workiem samorozpr─Ö┼╝alnym) ┼üatwiej i skuteczniej prowadzi si─Ö wentylacj─Ö zast─Öpcz─ů u nie oddychaj─ůcego poszkodowanego przy pomocy worka samorozpr─Ö┼╝alnego (resuscytatora). W tym przypadku jest pomocne u┼╝ycie rurki ustno-gard┼éowej. Technika wentylacji opiera si─Ö o szczelne przy┼éo┼╝enie maski twarzowej do twarzy poszkodowanego i uciskanie drug─ů r─Ök─ů worka samorozpr─Ö┼╝alnego z cz─Östo┼Ťci─ů normalnie oddychaj─ůcego cz┼éowieka tj. 12x/ minut─Ö. W sytuacji, kiedy oddech zast─Öpczy prowadzony jest bez podawania tlenu obj─Öto┼Ť─ç oddechowa powinna by─ç zbli┼╝ona do 10 m!/ kg ci─Ö┼╝aru cia┼éa. Je┼╝eli wzbogaci si─Ö mieszanin─Ö oddechow─ů w tlen obj─Öto┼Ť─ç oddechowa mo┼╝e by─ç zmniejszona do 6-7 ml/ kg ci─Ö┼╝aru ciafa. O prawid┼éowej wentylacji ┼Ťwiadczy┼éy b─Öd─ů objawy takie jak: unoszenie si─Ö klatki piersiowej, czy zmiana zabarwienia sk├│ry ratowanego. Mask─Ö przy twarzy poszkodowanego utrzymuje si─Ö. Kciuk i palec wskazuj─ůcy lewej r─Öki (u prawor─Öcznych) obejmuje miejsce po┼é─ůczenia zastawki jednokierunkowej worka oddechowego z mask─ů. Palec ┼Ťrodkowy i obr─ůczkowy zbli┼╝aj─ů do maski twarzowej ┼╝uchw─Ö odginaj─ůc jednocze┼Ťnie g┼éow─Ö do ty┼éu. Ma┼éy palec spoczywa na t─Ötnicy szyjnej badaj─ůc t─Ötno (na przy┼Ťrodkowej stronie mi─Ö┼Ťnia mostokowo-obojczykowo-sutkowego, na wysoko┼Ťci chrz─ůstki iarczowatej). Aby zwi─Ökszy─ç dostarczanie tlenu do p┼éuc ratowanego na zastawk─Ö wdechow─ů resuscytatora nak┼éada si─Ö worek rezerwuarowy, do kt├│rego dostarcza si─Ö tlen w obj─Öto┼Ťci 15 litr├│w/ minut─Ö. Worek samorozpr─Ö┼╝alny posiada w okolicy zastawki jednokierunkowej zastawk─Ö ci┼Ťnieniow─ů (Child - dziecko; Adult –doros┼éy.Je┼╝eli udziela si─Ö pomocy dziecku zastawka MUSI by─ç ustawiona na opcj─Ö Child (dzi─Öki temu ci┼Ťnienie wdechu nie przekroczy 30 cm s┼éupa wody) Prowadzenie oddechu zast─Öpczego u doros┼éego obliguje ratownika do prze┼é─ůczenia zastawki w opcj─Ö Adult (ci┼Ťnienie wdechu nie przekroczy w├│wczas 100 cm H2O). Chroni to p┼éuca ratowanego przed urazem ci┼Ťnieniowym i wyst─ůpieniem odmy op┼éucnowej. Niebezpiecze┼ästwem prowadzenia wentylacji workiem samorozpr─Ö┼╝alnym jest mo┼╝liwo┼Ť─ç przedostania si─Ö gaz├│w wdechowych do .┼╝o┼é─ůdka ratowanego. Przedostanie si─Ö gaz├│w powoduje wzrost ci┼Ťnienia w ┼╝o┼é─ůdku i mo┼╝e sta─ç si─Ö przyczyn─ů ulania tre┼Ťci pokarmowej z nast─Öpow─ů jej aspiracj─ů do dr├│g oddechowych. Zapobiec temu mo┼╝na przez:

- prawidłowe odgięcie głowy
- uniesienie ┼╝uchwy
- wprowadzenie rurki ustno-gardłowej
- wykonywanie wolnych wdech├│w
- obserwacj─Ö ruch├│w oddechowych klatki piersiowej
wykonanie tzw. manewru Sellica (tylko do┼Ťwiadczeni ratownicy
Krta┼ä sk┼éada si─Ö z kilku chrz─ůstek. Kszta┼ét jednej z nich przypomina pier┼Ťcie┼ä, kt├│rego „grubsza" cz─Ö┼Ť─ç bli┼╝sza jest prze┼éykowi. Manewr Sellica polega na uci┼Ťni─Öciu chrz─ůstki pier┼Ťcieniowatej (w krtani; poni┼╝ej chrz─ůstki tarczowatej -jab┼éko Adama), w wyniku czego „grusza" cz─Ö┼Ť─ç uciska prze┼éyk, zamykaj─ůc jego ┼Ťwiat┼éo. Dzi─Öki temu zmniejsza si─Ö mo┼╝liwo┼Ť─ç ulania tre┼Ťci pokarmowej z ┼╝o┼é─ůdka do gard┼éa, a stamt─ůd do dr├│g oddechowych. Prawid┼éowo si┼é─Ö, kt├│r─ů nale┼╝y dzia┼éa─ç na chrz─ůstk─Ö pier┼Ťcieniowat─ů ocenia si─Ö na 4.5 kg/ cm2. Powierzchnia chrz─ůstki wynosi ok. 2 cm2, zatem nale┼╝y zadzia┼éa─ç si┼é─ů ok. 9 kg. Zabieg ten nale┼╝y wykonywa─ç przez ca┼éy czas prowadzenia wentylacji zast─Öpczej. Zad┼éawienie (r─Ökoczyn Heimlicha) Cia┼éo obce w g├│rnych drogach oddechowych wyzwala odruch kaszlowy u wi─Ökszo┼Ťci przytomnych i u cz─Ö┼Ťci nieprzytomnych pacjent├│w pod warunkiem, ┼╝e maj─ů oni zachowane odruchy gard┼éowe, Odruch kaszlowy jest najsilniejszym odruchem obronnym, w wyniku czego wydostaj─ůce si─Ö pod du┼╝ym ci┼Ťnieniem powietrze z p┼éuc mo┼╝e spowodowa─ç usuni─Öcie cia┼éa obcego. Niekiedy si─Ö zdarza, ┼╝e cia┼éo obce „klinuje si─Ö" w drogach oddechowych i pomimo istnienia nawet silnych odruch├│w i tak dochodzi do zatkania (obturacji) dr├│g oddechowych. W┼Ťr├│d przyczyn tego stanu wymienia si─Ö:

- rozmiar cia┼éa obcego (kt├│re „wbija si─Ö" w ┼Ťluz├│wk─Ö gardzieli, krtani, czy tchawicy)
- reaktywno┼Ť─ç b┼éony ┼Ťluzowej uk┼éadu oddechowego (cia┼éo obce wyzwala obrz─Ök ┼Ťluz├│wki prowadz─ůc do „uszczelnienia si─Ö" cia┼éa obcego w drogach oddechowych)
- mo┼╝liwo┼Ť─ç p─Öcznienia cia┼éa obcego (orzech, fasola i „doszczelniania si─Ö" go w drogach oddechowych)
- aspiracj─Ö (wci─ůgni─Öcia cia┼éa obcego do dr├│g oddechowych) cia┼éa obcego na wydechu, co uniemo┼╝liwia nabranie przez poszkodowanego wdechu (nawet przy obecnym odruchu kaszlowym).
Objawami obecno┼Ťci cia┼éa obcego w drogach oddechowych jest:

- gwa┼étowne wyst─ůpienie objaw├│w (┼Ťwiadkowie zdarzenia czasami widzieli ofiar─Ö trzymaj─ůc─ů co┼Ť w ustach przed incydentem)
- niepok├│j psychoruchowy z siln─ů duszno┼Ťci─ů
- niekiedy ┼Ťwist wdechowo-wydechowy (je┼╝eli cia┼éo obce nie spowodowa┼éo ca┼ékowitej obturacji dr├│g oddechowych)
- chwytanie się ofiary za gardło
- bezgłos
- szybko wyst─Öpuj─ůca sinica (pobudzona i przestraszona ofiara zu┼╝ywa znaczne ilo┼Ťci tlenu)
- ruchy oddechowe nie poci─ůgaj─ůce za sob─ů ruchu powietrza i szmeru oddechowego
- utrata przytomno┼Ťci
- zgon.
Je┼╝eli ofiara kaszle nie nale┼╝y robi─ç nic (poza zach─Öcaniem jej do kaszlu i psychicznym wsparciem; nie znajduje tutaj uzasadnienia polecenie uniesienia ko┼äczyn g├│rnych). Je┼╝eli ofiara przestaje kaszle─ç, pojawiaj─ů si─Ö cechy zm─Öczenia, os┼éabienia i zaburze┼ä oddechu (z sinic─ů), ale jest przytomna nale┼╝y: pozostawi─ç ja w zastanym u┼éo┼╝eniu, usuwaj─ůc w jamy ustnej widoczne protezy i fragmenty jedzenia u je┼╝eli ofiara stoi lub siedzi):

- stan─ů─ç z boku i nieco z ty┼éu
- podtrzyma─ç jedn─ů r─Ök─ů jej klatk─Ö piersiow─ů i pochyli─ç ja do przodu w taki spos├│b, aby uwolnione cia┼éo obce wydosta┼éo si─Ö z jamy ustnej, ale nie przesun─Ö┼éo si─Ö w g┼é─ůb dr├│g oddechowych
- nadgarstkiem drugiej ręki wykonać pięć mocnych uderzeń pomiędzy łopatkami ofiary
je┼╝eli ofiara le┼╝y:
- kl─Ökn─ů─ç obok niej i odwr├│ci─ç j─ů twarz─ů w swoim kierunku (ratownika)
- podtrzyma─ç jej klatk─Ö piersiow─ů swoim udem
- nadgarstkiem drugiej ręki wykonać pięć mocnych uderzeń pomiędzy łopatkami ofiary.
Je┼╝eli prowadzone zabiegi nie przynosz─ů efektu, a stan ofiary pogarsza si─Ö nale┼╝y wykona─ç uci┼Ťni─Öcia nadbrzusza: J je┼╝eli ofiara stoi lub siedzi nale┼╝y:

- stan─ů─ç za ofiar─ů i swoimi ramionami obj─ů─ç g├│rn─ů cz─Ö┼Ť─ç jamy brzusznej
- upewni─ç si─Ö, ┼╝e ofiara jest dostatecznie pochylona do przodu w taki spos├│b, aby uwolnione cia┼éo obce wydosta┼éo si─Ö raczej na zewn─ůtrz przez usta, a nie przesun─Ö┼éo si─Ö w g┼é─ůb dr├│g oddechowych
- zacisn─ů─ç pi─Ö┼Ť─ç i umie┼Ťci─ç j─ů pomi─Ödzy p─Öpkiem a wyrostkiem mieczykowatym ofiary; zacisn─ů─ç drug─ů r─Ök─Ö na swoim nadgarstku
- energicznie poci─ůgn─ů─ç do siebie i ku g├│rze; cia┼éo obce powinno zosta─ç wypchni─Öte i wydosta─ç si─Ö przez usta
-je┼╝eli ofiara le┼╝y :
- nale┼╝y odwr├│ci─ç j─ů na plecy
- kl─Ökn─ů─ç nad ofiar─ů okrakiem
- u┼éo┼╝y─ç nadgarstek jednej r─Öki w g├│rnej cz─Ö┼Ťci nadbrzusza pomi─Ödzy p─Öpkiem a wyrostkiem mieczykowatym; nale┼╝y uwa┼╝a─ç ┼╝eby nie z┼éama─ç wyrostka mieczykowatego
- u┼éo┼╝y─ç drug─ů r─Ök─Ö na pierwszej i pchn─ů─ç mocno w d├│┼é i w stron─Ö g┼éowy ofiary; je┼╝eli cia┼éo obce nie zosta┼éo wypchni─Öte nale┼╝y powt├│rzy─ç ww. manewr do pi─Öciu razy
- je┼╝eli cia┼éo obce ci─ůgle nie zosta┼éo usuni─Öte nale┼╝y ponownie sprawdzi─ç jam─Ö ustn─ů, czy przeszkody nie da si─Ö usun─ů─ç palcami oraz kontynuowa─ç naprzemiennie uderzenia w plecy (5x) i uci┼Ťni─Öcia nadbrzusza (5x).
Je┼╝eli w czasie prowadzonych czynno┼Ťci dojdzie u ofiary do zatrzymania kr─ů┼╝enia (najcz─Ö┼Ťciej w mechanizmie asystolii - bezruchu kom├│r serca) nale┼╝y wdro┼╝y─ç czynno┼Ťci resuscytacyjne. Zatrzymanie kr─ů┼╝enia powoduje bowiem utrat─Ö napi─Öcia mi─Ö┼Ťniowego (zniesienie ┼éuku odruchowego; cia┼éa bu┼éawkowate; w tym r├│wnie┼╝ mi─Ö┼Ťni├│wki oskrzeli) i ust─ůpienie obrz─Öku ┼Ťluz├│wki dr├│g oddechowych w miejscu przylegania do niej cia┼éa obcego. Zastosowanie oddechu zast─Öpczego technik─ů usta-usta, lub przy pomocy worka samorozpr─Ö┼╝alnego jest w stanie „wcisn─ů─ç" cia┼éo obce do jednego z dw├│ch oskrzeli g┼é├│wnych. Dzia┼éanie to mo┼╝e spowodowa─ç, ┼╝e jedno p┼éuco b─Ödzie wy┼é─ůczone z wentylacji (oskrzele zatkane cia┼éem obcym), ale drugie b─Ödzie bra┼éo udzia┼é w wymianie gazowej. Wzbogacenie mieszaniny oddechowej tlenem mo┼╝e u┼éatwi─ç powr├│t czynno┼Ťci serca (w wyniku prowadzenia zabieg├│w reanimacyjnych). Zalecenia Europejskiej Rady Resuscytacji z 2000 roku sugeruj─ů, aby ratownik├│w bez wykszta┼écenia medycznego nie szkoli─ç w dokonywaniu pr├│b usuni─Öcia cia┼éa obcego z dr├│g oddechowych nieprzytomnego. W takim przypadku zaleca si─Ö wdro┼╝enie czynno┼Ťci zgodnych z zasadami resuscytacji kr─ů┼╝eniowo-oddechowej. Istniej─ů bowiem dowody, ┼╝e ci┼Ťnienie w drogach oddechowych wytwarzane przez po┼Ťredni masa┼╝ serca jest wy┼╝sze, ni┼╝ przy r─Ökoczynie Heimlicha. Dlatego po┼Ťredni masa┼╝ serca mo┼╝e by─ç bardziej skuteczny. Ratownicy z wykszta┼éceniem medycznym nadal s─ů zobowi─ůzani do pr├│b usuni─Öcia cia┼éa obcego z dr├│g oddechowych. rozlu┼║nienie napi─Ötych mi─Ö┼Ťni brzucha; efekt ulega zwi─Ökszeniu po dodatkowym uniesieniu wezg┼éowia) U┼éo┼╝enie przeciwwstrz─ůsowe (pozycja Trendelenburga - o┼Ť stanowi pas poszkodowanego; u┼éo┼╝enie jest mo┼╝liwe jedynie po u┼éo┼╝eniu poszkodowanego na specjalnym stole, kiedy p┼éasko u┼éo┼╝onego pacjenta mo┼╝na skierowa─ç unosz─ůc mu nogi do g├│ry - jednocze┼Ťnie g┼éowa i wezg┼éowie przemieszczaj─ů si─Ö ku do┼éowi o 15 stopni). U┼éo┼╝enie z uniesionym tu┼éowiem (wykorzystuje si─Ö je przy niewielkiej duszno┼Ťci i w stanach charakteryzuj─ůcych si─Ö przekrwieniem g┼éowy; u┼éo┼╝enie to jest u┼éo┼╝eniem z wyboru u poszkodowanych oddychaj─ůcych spontanicznie po urazach czaszkowo- m├│zgowych z zachowanymi odruchami gard┼éowymi). Pozycja p├│┼ésiedz─ůca (wykorzystywana u poszkodowanych z ci─Ö┼╝k─ů duszno┼Ťci─ů).

Źródło: ABC STRAŻAKA OCHOTNIKA


Dodano: 29.11.2004 18:46:44, Modyfikowano 19.12.2004 13:42:30

Dodaj Komentarz:
  Przepisz kod w pole obok: =>

patryk 2007-05-31 20:11:56
strona jest super


© Jednostka OSP Olszowice 2004 - 2008