» Zobacz
» Newsletter

» Szukaj
Google
Web strazak.com
» Reklama





Artykuły

Parametry rozwoju i rozprzestrzeniania si─Ö po┼╝aru

Rozw├│j po┼╝aru to intensyfikacja proces├│w spalania. Charakteryzuje go szybko┼Ť─ç spalania, temperatura oraz intensywno┼Ť─ç wymiany gazowej. Szybko┼Ť─ç spalania to ilo┼Ť─ç substancji palnej spalaj─ůcej si─Ö w jednostce czasu na powierzchni spalania. Dla uproszczenia, szybko┼Ť─ç spalania odnosi si─Ö do powierzchni po┼╝aru i nazywa si─Ö wagow─ů u┼Ťrednion─ů szybko┼Ťci─ů spalania. WJ przypadku spalania si─Ö cieczy wygodniej operowa─ç jest szybko┼Ťci─ů wypalania, definiowana wielko┼Ťci─ů obni┼╝enia si─Ö poziomu cieczy podczas palenia w jednostce czasu.
Temperatura wp┼éywa na rozmiary strefy oddzia┼éywania cieplnego, im jest wy┼╝sza tym oddzia┼éuje w wi─Ökszej przestrzeni, zwi─Ökszaj─ůc ilo┼Ť─ç substancji gotowej do zapalenia si─Ö. Przyjmuje si─Ö, ┼╝e:
- temperatura pożaru zewnętrznego to temperatura płomieni (strefy spalania),
- temperatura po┼╝aru wewn─Ötrznego to ┼Ťrednia z temperatur w obj─Öto┼Ťci pomieszczenia.
Temperatura po┼╝aru wewn─Ötrznego ( w pomieszczeniu) jest zmienna i zale┼╝y od wielu czynnik├│w. Zmienia si─Ö r├│wnie┼╝ w czasie po┼╝aru. Intensywno┼Ť─ç wymiany gazowej mo┼╝e by─ç opisana ilo┼Ťci─ů dop┼éywaj─ůcego ┼Ťwie┼╝ego powietrza w jednostce czasu do strefy spalania w odniesieniu do powierzchni po┼╝aru. Zar├│wno wymiana gazowa, jak i jej intensywno┼Ť─ç jest dla po┼╝ar├│w zewn─Ötrznych zdecydowanie wi─Öksza, ni┼╝ dla po┼╝ar├│w wewn─Ötrznych. Fakt ten wyja┼Ťnia mniejsz─ů szybko┼Ť─ç spalania si─Ö materia┼é├│w wewn─ůtrz pomieszcze┼ä. Materia┼éy, kt├│re jeszcze nie pal─ů si─Ö, poch┼éaniaj─ů ciep┼éo przekazywane przez konwekcj─Ö i promieniowanie do strefy oddzia┼éywania cieplnego, ogrzewaj─ů si─Ö i ulegaj─ů rozk┼éadowi cieplnemu lub odparowaniu. Powstaj─ůce gazy i opary zapalaj─ů si─Ö, p┼éomie┼ä przesuwa si─Ö po powierzchni dotychczas nie pal─ůcego si─Ö materia┼éu i tak dochodzi do rozprzestrzeniania si─Ö po┼╝aru.
Rozprzestrzenianie si─Ö po┼╝aru to wzrost jego parametr├│w geometrycznych, takich jak powierzchnia, obw├│d lub obj─Öto┼Ť─ç. O szybko┼Ťci zmiany tych parametr├│w decyduje liniowa pr─Ödko┼Ť─ç rozprzestrzeniania si─Ö po┼╝aru tj. stosunek drogi jak─ů przeby┼é p┼éomie┼ä po powierzchni, do czasu. Warto┼Ťci zale┼╝─ů od wielu czynnik├│w.
Po┼╝ar, w pocz─ůtkowym okresie rozprzestrzenia si─Ö wolno. Pr─Ödko┼Ť─ç rozprzestrzeniania si─Ö wzrasta w miar─Ö zwi─Ökszania wydzielanego ciep┼éa i wymiany gazowej, a┼╝ osi─ůgnie w┼éa┼Ťciw─ů dla danego materia┼éu warto┼Ť─ç. Ale je┼Ťli w pobli┼╝u nie ma innych materia┼é├│w palnych, a oddzia┼éywanie cieplne nie jest na tyle du┼╝e, aby spowodowa─ç zapalenie materia┼é├│w znajduj─ůcych si─Ö w znacznej odleg┼éo┼Ťci, po┼╝ar mo┼╝e nie rozprzestrzeni─ç si─Ö. Nast─Öpuje wypalanie masy palnej przy niezmiennej powierzchni po┼╝aru. Po┼╝ary materia┼é├│w sta┼éych, w zale┼╝no┼Ťci od ich u┼éo┼╝enia, mog─ů rozprzestrzenia─ç si─Ö wzd┼éu┼╝ powierzchni pionowych i poziomych. Najszybciej p┼éomie┼ä przesuwa si─Ö po powierzchniach pionowych z do┼éu do g├│ry, a najwolniej z g├│ry do do┼éu. Podczas palenia si─Ö cieczy ogie┼ä prawie natychmiast rozszerza si─Ö na ca┼é─ů powierzchni─Ö. W przypadku zbiornik├│w jest to powierzchnia ograniczona ich ┼Ťcianami. Dalsze rozprzestrzenianie po┼╝aru mo┼╝e mie─ç miejsce w przypadku rozlania si─Ö cieczy poza ┼Ťciany zbiornika na skutek wrzenia i rozpryskiwania lub wybuchu. Gazy spalaj─ů si─Ö momentalnie w ca┼éej obj─Öto┼Ťci mieszaniny z powietrzem. W przypadku zbiornik├│w i ruroci─ůg├│w gazowych rozmiary po┼╝aru ograniczone s─ů do fontanny p┼éomieniowej przy powsta┼éej szczelinie wylotowej (zjawisko wykorzystywane do konstruowania palnik├│w gazowych). Rozprzestrzenianie si─Ö po┼╝aru zewn─Ötrznego jest uwarunkowane rodzajem materia┼é├│w palnych znajduj─ůcych si─Ö w strefie oddzia┼éywania cieplnego i ich liniowej pr─Ödko┼Ťci rozprzestrzeniania si─Ö. Istotnym czynnikiem mog─ů by─ç warunki atmosferyczne, g┼é├│wnie wiatr i wilgotno┼Ť─ç. Wiatr dostarczaj─ůc do strefy spa lania ┼Ťwie┼╝e powietrze intensyfikuje szybko┼Ť─ç spalania, ale jednocze┼Ťnie przemieszcza poziomo gor─ůce powietrze i produkty spalania, w kierunku w kt├│ryn wieje {czo┼éo po┼╝aru). Zwi─Öksza to efekty oddzia┼éywania promieniowania cieplnego, materia┼éy palne szybciej nagrzewaj─ů si─Ö i zapalaj─ů. Ponadto wiatr i powstaj─ůce podczas po┼╝aru pr─ůdy konwekcyjne mog─ů przenosi─ç na du┼╝e odleg┼éo┼Ť─ç iskry i pal─ůce si─Ö g┼éownie (tzw. ognie lotne), wywo┼éuj─ůce nowe ogniska po┼╝aru. Wzrost wilgotno┼Ťci sta┼éych materia┼é├│w palnych, uzale┼╝niony od wilgotna ┼Ťci powietrza i opad├│w atmosferycznych, zmniejsza szybko┼Ť─ç procesu spalania! poniewa┼╝ wi─Öksza ilo┼Ť─ç ciep┼éa zostaje zu┼╝yta na wyparowanie wody. Du┼╝a wilgotno┼Ť─ç rz─Ödu 70 - 80% uniemo┼╝liwia spalanie. Na przyk┼éad drewno o takie wilgotno┼Ťci nie zapali si─Ö w og├│le. Opady deszczu t┼éumi─ů p┼éomienie, przerywaj─ůc niekiedy w ten spos├│b proces spalania. Rozprzestrzenianie si─Ö po┼╝aru wewn─ůtrz obiekt├│w budowlanych przebiega w odmienny spos├│b ni┼╝ po┼╝aru zewn─Ötrznego i w znacznym stopniu jest uzale┼╝nione od ilo┼Ťci oraz ognioodporno┼Ťci przegr├│d budowlanych. W du┼╝ych halac po┼╝ar wewn─Ötrzny rozprzestrzenia si─Ö podobnie jak po┼╝ar zewn─Ötrzny, z tym, ┼╝ wyeliminowany jest wp┼éyw warunk├│w atmosferycznych, utrudniony dop┼éyv ┼Ťwie┼╝ego powietrza, a intensywno┼Ť─ç spalania materia┼é├│w zale┼╝y od warunk├│w wymiany gazowej. Stref─Ö oddzia┼éywania cieplnego, a tym samym mo┼╝liwo┼Ťci rozprzestrzeniania po┼╝aru ograniczaj─ů ┼Ťciany i stropy obiektu. Po┼╝ar mo┼╝e rozprzestrzeni─ç tylko przez otwory w tych przegrodach, lub po ich uszkodzeniu na skutek przepalenia lub zawalenia. W obiektach podzielonych na pomieszczenia (np. budynek mieszkalny) po┼╝ar rozwija si─Ö w pomieszczeniu, w kt├│rym powsta┼é, a nast─Öpnie mo┼╝e ale nie musi rozprzestrzenia─ç si─Ö na inne pomieszczenia. Uwzgl─Ödniaj─ůc zmieniaj─ůce warunki jak temperatura, dop┼éyw powietrza, po┼╝ar wewn─Ötrzny w pomieszczeniu mo┼╝na podzieli─ç na trzy fazy.
FAZA 1 - od chwili zainicjowania po┼╝aru, spalaj─ůcy si─Ö materia┼é ogrzewa otoczenie, powoduj─ůc rozprzestrzenianie si─Ö ognia. Kiedy intensywno┼Ť─ç wydzielania gaz├│w palnych, a tak┼╝e temperatura osi─ůgnie pewne graniczne warto┼Ťci (w uproszczeniu materia┼éy palne zostan─ů ogrzane powy┼╝ej temperatury samozapalenia) - nast─Öpuje zjawisko rozgorzenia. Jest to przej┼Ťcie z lokalnego po┼╝aru ( o okre┼Ťlonej powierzchni) do sytuacji, w kt├│rej pal─ů si─Ö wszystkie materia┼éy w pomieszczeniu. Wydzielanie ciep┼éa gwa┼étownie ro┼Ťnie, ro┼Ťnie r├│wnie┼╝ temperatura. W typowych pomieszczeniach mieszkalnych zjawisko rozgorzenia nast─Öpuje w zale┼╝no┼Ťci od ich kubatury i obci─ů┼╝enia mas─ů paln─ů w czasie od 10 do 20 minut.
FAZA 2 - materia┼é palny spala si─Ö z niemal jednakow─ů intensywno┼Ťci─ů - temperatura prawie si─Ö nie zmienia. Czas trwania tej fazy zale┼╝y od dop┼éywu powietrza do strefy spalania i ilo┼Ťci materia┼éu palnego. Kiedy zostanie ograniczony dop┼éyw powietrza lub wyczerpie si─Ö materia┼é palny, intensywno┼Ť─ç palenia ulega zmniejszeniu. Po┼╝ar przechodzi w nast─Öpn─ů faz─Ö.
FAZA 3 - dopalaj─ů si─Ö resztki materia┼éu, nast─Öpuje sta┼éy spadek temperatury. Rozprzestrzenianie si─Ö po┼╝aru do nast─Öpnych pomieszcze┼ä zale┼╝y podobnie jak w du┼╝ych halach od odporno┼Ťci ogniowej element├│w konstrukcyjnych oraz od stanu i po┼éo┼╝enia otwor├│w wewn─Ötrznych. Opr├│cz bezpo┼Ťredniego oddzia┼éywania promieniowania, ciep┼éo jest przenoszone przez gor─ůce produkty spalania. Ich ilo┼Ť─ç zale┼╝y od poziomu na jakiej znajduje si─Ö strefa neutralna. Im po┼éo┼╝ona jest ni┼╝ej, w stosunku do wolnego otworu drzwiowego (przepalone lub otwarte drzwi) tym wi─Öcej gaz├│w dymowych o temperaturze ok. 700 C wyp┼éywa do s─ůsiednich pomieszcze┼ä i na ca┼éy budynek. Nagrzewaj─ůc materia┼éy palne gazy te mog─ů spowodowa─ç ich samozapalenie nawet bez bezpo┼Ťredniego oddzia┼éywania p┼éomieni. Rozprzestrzenianie si─Ö gaz├│w wzmagaj─ů pionowe szyby klatek schodowych, wind i wentylacji. W praktyce po┼╝arniczej znane s─ů przypadki rozprzestrzeniania si─Ö po┼╝aru bezpo┼Ťrednio na drewnian─ů konstrukcj─Ö dachow─ů kilkukondygnacyjnego budynku podczas palenia si─Ö pomieszczenia na najni┼╝szej kondygnacji. Powierzchnia po┼╝aru mo┼╝e przyj─ů─ç r├│┼╝ny kszta┼ét w zale┼╝no┼Ťci od miejsca powstania, rozmieszczenia materia┼é├│w palnych, stopnia wymiany gazowej i warunk├│w meteorologicznych. Wyr├│┼╝nia si─Ö trzy podstawowe typy rozprzestrzeniania si─Ö po┼╝aru:
-kołowe - we wszystkich kierunkach równe,
- k─ůtowe - ma maksymaln─ů warto┼Ť─ç w jednym kierunku,
- prostok─ůtne - po┼╝ar rozprzestrzenia si─Ö w dw├│ch kierunkach (dotyczy po┼╝ar├│w wewn─Ötrznych). Rozw├│j i rozprzestrzenianie si─Ö po┼╝aru do czasu rozpocz─Öcia akcji ga┼Ťni¬czej nazywa si─Ö swobodnym rozwojem po┼╝aru. Czas swobodnego rozwoju po┼╝aru zale┼╝y od sposobu dozoru obiekt├│w, szybko┼Ťci zaalarmowania stra┼╝y po┼╝arnej oraz czasu dojazdu jednostek ratowniczych do zdarzenia.

Żródło: ABC STRAŻAKA OCHOTNIKA


Dodano: 29.11.2004 22:06:33, Modyfikowano 30.11.2004 01:03:00

Dodaj Komentarz:
  Przepisz kod w pole obok: =>

  Brak komentarzy. Twˇj mo┐e byc pierwszy.


© Jednostka OSP Olszowice 2004 - 2008